Finlandiya Eğitim Modeli; Fiskari Koulu

Fiskars Modeli
Finlandiya’nın Raseborg kentinde bulunan Fiskars Köyündeki okul öğrenmeyi içinde bulunduğu Fiskars köyünü kapsayarak “öğrenme ortamı” kavramının tanımını genişletiyor ve  özgün bir Finlandiya eğitim modeli sunuyor. Okulun öğrenme ortamı; tarihsel, kültürel, sosyal ve fiziksel bir varlık olan köyün kendisinden oluşmaktadır. Fiskars okulu; okulun bulunduğu yöreyi, yani köyü, öğrenme ve öğretme süreçlerini destekleyecek şekilde için nasıl kullanabilecekleri araştırıyor. Köyde, 107’si “Zanaatkarlar ve Tasarımcılar ve Sanatçılar Kooperatifi” üyesi olan toplam 600 kişi oturuyor. Okulda, 6-12 yaş aralığında, 10 anaokulu öğrencisi, 72 ilköğretim (1. - 6. Sınıf) öğrencisi bulunuyor.

Okul, yöredeki zanaatkarların, sanatçıların ve köyün diğer sakinlerinin bilgilerinin, programa ve eğitim sürecine entegre edildiği bir yöntem geliştirmiş. Zanaatkarların deneyimi ve köyün tarihsel, kültürel mirası Fiskars İlköğretim Okulu’nda gerçekleştirilen öğretme ve öğrenme süreçlerini destekliyor. Örenme ortamı kavramını bu şekilde tanımlamak, öğrencilerin öğrenmenin gerçekleştiği yere dahil oldukları ve öğrenme sürecinin kalitesinin arttırılmaya çalışıldığı daha geniş bir bağlamı öğrenme alanının içine dahil ediyor.
Bu yenilikçi öğrenme ortamı, öğrenme karşı bütüncül duruşuyla 21. Yüzyılın öğrenme sorunlarına bir cevap veriyor. Köy, sadece okulun içine inşa edildi fiziksel bir alan olarak görülmüyor. Bilginin, becerinin ve kültürel-tarihsel mirasın elde edildiği bir varlık olarak ele alınıyor. Köyü, eğitim ortamına dahil etme yollarında biri olarak, kooperatif üyeleriyle birlikte geliştirilen sanat ve zanaat atölyeleri kullanılmış. Atölyeler, okulöncesi hazırlık sınıfından 6. Sınıfa kadar olan öğrenciler için eğitim programının parçası olacak şekilde tasarlanmış.

Bu atölyelerde; öğrenciler, atölyeyi yöneten profesyonel sanatçıyla, sanatçının kendi mekanında buluşuyorlar. Atölye liderinin süpervizyonu ve rehberliği eşliğinde kendi başlarına “bir şey” üretmeye başlıyorlar. Atölye, atölye öncesinde sınıf içinde yapılan hazırlık çalışmalarıyla kombine bir şekilde yönetiliyor. Öğretmen, atölyenin konusuna bağlı olarak, atölyede yapılan işi sınıf içerisinde ayrıntılandırma çalışmaları yapmayı seçebilir. Fiskars Okulu’ndaki öğrenme ortamı, aktif katılıma dayalı öğrenme ile geleneksel öğretme yöntemlerinin bileşiminden oluşuyor.

Atölyelerin Yararları
•Atölyeler, öğrenme süreçlerinde farklı duyuların kullanımını aktif hale getiriyor.
•Öğretme ve öğrenmeyi derinleştirmek, çeşitlendirmek okulda gerçekleşiyor.
•Atölyeler sırasında öğrenciler;(1)zanaatçının/sanatçının işini takip ederek, kendi yaparak, (2)zanaatçının/sanatçının otantik ortamını deneyimleyerek, (3) sanatı daha geniş bir bağlamda deneyimleyerek (geçim sağlama), (4)ham bir materyalin ürüne dönüşme sürecini baştan sona deneyimleyerek, (5)zanaatçıyla/sanatçıyla etkileşimlerinden, (6) atölyedeki gruba katılımlarından öğreniyorlar.
•Daha geniş bir sosyal çevreyle / köyle okul arasındaki bağlantı kuruluyor ve devam ettiriliyor.
•Çocuklar, gerçek hayattaki bağlamdan, otantik ortamdan öğreniyorlar
•Köydeki daha çok sayıda yetişkin, çocukların nerede oldukları bilgisine erişiyorlar ve eğitimlerini takip ediyorlar. Bu da daha güvenli bir eğitim ortamı yaratıyor.
•Köydeki profesyonellerin bilgi ve becerileri, okulun eğitimsel amaçlarına ulaşmak için kullanılıyor.
•Atölyeler; yeni jenerasyon çocuklarla köyün el sanatları üretimindeki tarihi arasında bağlantı işlevi görüyor.
•Çocuklar, pratik beceriler kazanmış ve problem çözme becerilerini geliştirmiş oluyorlar.

ATÖLYELER
Anaokulu : Kağıt - Kağıt yapımı - Kağıt Sanatı
1. Sınıf : Ağaç - Oymacılık - Marangozluk
2. Sınıf : Resim - Güzel Sanatlar
3. Sınıf : Tekstil - Örgü Tasarım
4. Sınıf : Seramik - Tasarım
5. Sınıf : Doğa - Çevre - Yün Atölyesi veya Demircilik
6. Sınıf : Cam - Cam Üfleme
Fiskarin Koulu'daki Cam Üfleme Atölyesinden
Cam Üfleme Atölyesinden

Okulun etrafındaki bölge farklı açılardan da eğitim programına dahil ediliyor. Çocuklar, yerel Fiskars Müzesi tarafından geliştirilen “zamanda yolculuk” atölyesinin bir parçası oluyorlar. Öğrenciler atölye sırasında, köydeki farklı zaman dilimlerini ve daha önceki dönemlerdeki meslekleri ve el sanatlarını öğreniyorlar. Atölye sırasında, gidilecek olan zamana ve mesleğe uygun kıyafetler giyerek “zamanda yolculuk” gerçekleştiriyorlar.

Okuldaki öğrenciler aynı zamanda kültürel etkinliklerde görev alıyorlar. Çocuklar, 2008 yılında köyün açık alanlarında sergilenen tiyatro gösterisinde görev aldılar. Gösteride çok farklı yaşlardan oyuncular vardı. 2009 yılında, yerel bir sanatçıyla birlikte gerçekleştirilen yöre hakkındaki bir sergiye dahil oldular. Bu projelerde sanat ve el sanatları atölyelerinden öğrendiklerinden faydalandılar.

Köyün Tarihi
Fiskar köyü, 1649 yılında, Peter Thorwöste tarafından kuruldu. Hollandalılar, bu dönemde, köyde büyük bir demir fırını kurulmasına ve çekiç kalıplanmasına izin vermişlerdi. Köydeki binaların büyük bir çoğunluğu, demir atölyelerini yöneten Johan von Julin ‘in demiri yeniden işlemeye odaklandığı 19. Yüzyılda inşa edildi.
17. Yüzyılda, Pohja bölgesindeki diğer demir işçisi köylerle birlikte Fiskar, Finlandiya’nın demir üretim merkezinde bulunuyordu. Sanatsal amaçlarla demir dövmek için ilk atölye 1832’de kuruldu. Makineyle üretim yapan ilk atölye ise 1837’de kuruldu. Fiskar’daki saban üretimi Fin tarım kültürünün gelişmesine katkı sağladı. Fiskar, sağlık ve eğitim hizmetleri açısından çağının çok ilerisindeydi. İlk doktor 1960 yılında köye geldi, ilk hastane ise 1892 yılında kuruldu. Okul 1826 yılında kuruldu ve 1833 yılından itibaren dönemin yenilikçi eğitim anlayışlarından biri olan Bell-Lancaster sistemini uygulamaya başladı. Bölgedeki demir işçisi köyler farklı spor ve müzik etkileşiminde bulunuyorlardı. 1833 yılında köyün ilk limitet şirketi kuruldu.

1980’lerde köyün tarihi yeni bir yola girdi. Fiskar şirketine ait üretim merkezi Billnas yakınlarına taşındı. Endüstri köyden uzaklaştı ve köy neredeyse bomboş kaldı. Köyü yaşatmak amacıyla pek çok farklı gelişim planı geliştirildi. 1993 yılında, 20 farklı meslek alanından uzmanlar köye yerleştiler ve eski binaları doldurdular. Demir işleyen bir köy olduğuna dair tarihi kanıtlar halen yaşatılıyor. Binaların pek çoğuna hiç dokunulmamış ve şuanda yeni sakinlerin evi, stüdyosu veya atölyesi olarak kullanılıyor.

OECD Eğitim Uzmanlarının Değerlendirmesi
Köydeki, öğrenme ortamını genişletme ve eğitim programıyla entegrasyonunu sağlama projesi henüz son halini almadı, çalışmalar devam ediyor. Böylesi projelerin olumlu sonuçlarını ölçebilmek gerçekten çok zor. Fakat çocukların çok heyecanlı olduklarını ve öğrendiklerini görebiliyoruz. Öğretmenler de genişletilmiş bir öğrenme ortamında çalışmaktan ve köydeki zanaatkarlarla, diğer profesyonellerle işbirliği içerisinde çalışıyor olmaktan dolayı çok heyecanlı ve motiveler.
Öğrenme ortamını bu şekilde genişletmenin, çocukların öğrenme süreçlerini desteklediğine güçlü bir şekilde inanıyoruz. Çocukların; örnekleri canlı görmeyi, görsel hafızayı destekleyen, bağlamı güçlendiren otantik bir ortamda öğrenmelerinin daha kolay olacağına inanıyoruz. El sanatları veya tarihsel olgular kendi bağlamlarında ele alındıklarında daha kolay öğreniliyorlar. Köyde aktif olan diğer mesleklerin bilgi ve becerileri okuldaki öğrenmeye ekstra destek oluyor.
Bu öğrenme ortamı çocukların daha derin bir öğrenme gerçekleştirmelerini amaçlıyor. Öğrenme koşullarını ve kalitesini arttırmak amaçlanıyor. Öğrencilere, kendi öğrenme süreçlerinde daha aktif bir rol veriliyor. Aynı zamanda bu öğrenme ortamı, Finlandiya ulusal eğitim programının kazanımlarını yerine getirmeyi amaçlıyor.

Kaynak : http://www.oecd.org/edu/ceri/49750430.pdf
Kaynak:egitimpedia.com
Derleyen: Yılmaz ERDAL - Ali KOÇ